Ding # 23 : Even an end has a start...

Het was voor mij de eerste keer dat ik een cursus via het internet volgde. Ik heb soms tot in de vroege uurtjes achter mijn computer gezeten, maar het was de moeite waard. Ik vond '23 dingen' een leerzame ontdekkingstocht. Het grote nadeel - als je op eigen houtje aan zo'n online-cursus begint - is het gebrek aan feedback. Het was af en toe moeilijk om gemotiveerd te blijven.

Maar... nu begint het pas. Een cursus volgen is één ding, nu komt het erop aan om de opgedane kennis in de praktijk te brengen. Een aantal toepassingen kunnen ongetwijfeld hun nut bewijzen. YouTube en Flickr kunnen ingezet worden om de bibliotheek te promoten. In wiki's zie ik vooral een instrument om de interne communicatie te verbeteren. Andere tools kunnen gelinkt worden aan de catalogus of geïntegreerd worden in de website van de bibliotheek. Denk maar aan podcasts, Librarything, RSS en Last.fm. Andere dingen vind ik minder relevant voor de bibliotheek. Daaronder valt ongetwijfeld het chatten, maar ook over het nut van sociale netwerksites heb ik nog mijn twijfels.

Ik geloof dat web 2.0 heel wat kansen biedt om de bibliotheek dichter bij de leners te brengen. Dit zal echter veel van onze tijd vergen en een verandering in onze manier van denken en handelen vragen. Als we als bibliotheek overeind willen blijven in deze digitale wereld, is het belangrijk dat we op de hoogte blijven van nieuwe technologische ontwikkelingen. Dit wil echter niet zeggen dat we er ons obsessief mee moeten bezighouden en de bestaande bibliotheekdiensten overboord moeten gooien. Er zijn immers nog veel leners die enkel willen weten waar een bepaald boek staat en lak hebben aan al die digitale snufjes.

Web 2.0 leer je niet in 23 dingen. De praktijk zal uitwijzen of de verwachtingen van een interactieve bibliotheek kunnen ingelost worden. De cursus heeft me alvast bewust gemaakt van de vele mogelijkheden die het internet biedt en ik wil me er in de toekomst nog meer in verdiepen.

Ding # 22: Bibliotheken in de 21ste eeuw

Technologie heeft ons in het verleden al voorzien van een heleboel nuttige gebruiksvoorwerpen. Denk maar aan de telefoon of de computer. Ik ben er zeker van dat veel van die dingen nogal controversieel waren in die tijd. Mensen zijn nu eenmaal bang voor het onbekende. Ook bibliotheek 2.0 zal op heel wat verzet stoten. Ik hoor sommige collega's al mopperen: 'Waar is dat allemaal goed voor? Ze gaan de leners toch niet laten knoeien in de catalogus,hé.' Maar in een tijd van dalende uitleencijfers moeten we als bibliotheek durven nagaan of er andere manieren zijn om (potentiële) leners aan te trekken.

Door het gebruik van web 2.0-tools kan de bibliotheek nieuwe diensten aanbieden en de bestaande verbeteren. Dit zal gepaard gaan met vallen en opstaan. Sommige toepassingen zullen aanslaan, anderen zullen hun doel niet bereiken. De kunst is om de nuttigste tools eruit te pikken. Vraag is of de hiërarchische structuur van een bibliotheek en een gemeente in het algemeen ons zal toelaten om te experimenteren.

Mee op de web 2.0-kar springen betekent niet dat we de traditionele bibliotheek en haar collectie mogen verwaarlozen. Een deel van de leners komt louter om een goed boek te ontlenen of de krant te lezen. Vooral de oudere generatie staat huiverig tegenover al wat ook maar op een computer lijkt. Daarom moeten we naast het digitale aanbod flyers en folders blijven gebruiken om leners te informeren.

De bibliotheek is altijd al een betrouwbare bron van informatie geweest. Die reputatie mag niet geschaad worden.De rol van de bibliotheek blijft ook in de toekomst belangrijk. Gebruikers worden overspoeld door informatie. Onze taak zal eruit bestaan om mensen wegwijs te maken in die doolhof en hen te helpen betrouwbare van niet betrouwbare bronnen te onderscheiden.

Ding #21 : Sociale catalogi (deel 2)

Dat ook vooruitstrevende bibliotheken in de Verenigde Staten soms heimwee hebben naar het oude steekkaartensysteem, bewijst de Ann Arbor District Library. Naast de vele zoekopties die zij biedt in haar catalogus bestaat er ook de mogelijkheid om het resultaat in de vorm van een oude cataloguskaart te bekijken. Toch heeft de bibliotheek ook hier een web 2.0-tintje aan gegeven. Gebruikers kunnen namelijk commentaar toevoegen.

Ding # 21 : Sociale catalogi

Tot voor kort behoorde de catalografie tot het exclusieve domein van de bibliothecaris en zijn team. Het ziet ernaar uit dat de bibliotheek ook hier een stukje van zijn terrein moet prijsgeven aan het grote publiek.

Na de OPAC is er nu ook de SOPAC, de sociale bibliotheekcatalogus. Het sociale aspect impliceert dat gebruikers kunnen deelnemen an de ontsluiting door bijvoorbeeld trefwoorden aan een boek of cd toe te voegen, een recensie te schrijven of erop te reageren. In de Verenigde Staten en Nederland zijn deze interactieve catalogi veelal de norm, maar ook in Vlaanderen wordt er geëxperimenteerd met web 2.0-toepassingen in catalogi. Zoeken. Bibliotheek.be maakt gebruik van aquabrowser. Er wordt gezocht in de 6 grootste bibliotheken van Vlaanderen en in de persmappen van Mediargus. Het is knap dat je je zoekopdracht steeds kan verfijnen. Als je extra informatie wil, kan je doorklikken en word je doorverwezen naar sites als Wikipedia, MuziekWeb, GoogleBooks, Last.fm of Librarything. Hopelijk wordt dit zoekproces in de toekomst uitgebreid naar alle Vlaamse bibliotheekcatalogi.

Koppelingen met het web op zoeken.bibliotheek.be

View SlideShare presentation or Upload your own. (tags: schoolbibliotheken bibliotheek20)

Het openstellen van de catalogus kan dan misschien in opmars zijn, in de praktijk merk ik dat de meeste leners nog moeilijk hun weg vinden in de catalogus. Ik vraag me dan ook af of ze zich geroepen voelen om massaal te gaan taggen en becommentariëren. Zelf vind ik al die links naar informatie wel een pluspunt, maar ik vermoed dat we nog een lange weg te gaan hebben om anderen (zowel intern als extern) hiervan te overtuigen. Een goede gebruikershandleiding van de catalogus en instructielessen zijn dan ook essentieel.

Ding # 20 : Music was my first love...

Last.fm...ik had er al wel van gehoord maar er nog geen gebruik van gemaakt. Het is niet zo eenvoudig om je weg te vinden op deze website. Toch zie ik zowel voor privé-gebruik als voor de bibliotheek een aantal mogelijkheden. Ik heb nu een aantal van mijn favoriete artiesten in mijn bibliotheek staan. De achtergrondinformatie, discografieën en video's zijn mooi meegenomen. Wat ik het leukst vind zijn de 'simular artists' die ze voorstellen. Ik denk dat ik het vooral zal gebruiken om nieuwe muziek te ontdekken.
Wat de bibliotheek betreft, denk ik dat het interessant kan zijn om dit te koppelen aan de catalogus. Op die manier kunnen we leners prikkelen door hen stukjes uit de laatst aangekochte cd's te laten beluisteren en hen zo aanmoedigen om de volledige cd te ontlenen.
De bibliotheek van Turnhout heeft al een link naar Last.fm in haar catalogus. Hier kan je zien hoe ze het aangepakt hebben.

Ding # 19 Vriendjes maken

Dat sociale netwerksites ook in Vlaanderen steeds populairder worden, is al lang geen geheim meer. Ook in onze bibliotheek worden de profieltjes op Netlog en Facebook veelvuldig bezocht. Zelf ben ik onlangs ook gezwicht en ben ik ingegaan op een uitnodiging voor Facebook. En ik moet bekennen dat ik het wel tof vind. Zo heb ik een aantal van mijn vroegere klasgenoten teruggevonden. 't Is leuk om te zien wat zij nu zoal doen, of ze al dan niet getrouwd zijn en kinderen hebben. Verder kan je lid worden van de meest absurde groepen zoals 'het Anti-Hangende-Kerstmannen-Front' of 'de enige Belgen die nog nooit naar Clouseau in het Sportpaleis geweest zijn', je vrienden 'boecht van dun Aldi' cadeau geven, een virtueel bowlingspelletje of een online kussengevecht houden.

De vraag is of de bibliotheek ook aanwezig moet zijn op zo'n sociale netwerksites? Uit nieuwsgierigheid ben ik op Facbook vriend geworden van Bib Permeke. Behalve wat foto's van activiteiten en af en toe een prikbordbericht, gebeurt er niet zoveel op dat profiel. Zij hebben dan wel meer dan 200 vrienden, maar bereiken ze met hun aanwezigheid hun doel? Raken de huidige leners meer betrokken bij de bib? Worden leners die na hun schooltijd afgehaakt zijn opnieuw lid? Of zijn er andere manieren om (toekomstige) leners te bereiken? Persoonlijk denk ik dat de meeste leners niet op zo'n initiatief zitten te wachten, maar ik kan de bal misslaan.

Ding # 18 : je eigen bibliotheekje

Op LibraryThing kan je je eigen catalogus samenstellen. Je kan er boeken zoeken, ordenen, gegevens ervan bewerken, trefwoorden toekennen,... Geen lijstjes met favorieten meer die overal rondslingeren!

Ik heb zelf een account aangemaakt en een aantal boeken toegevoegd. Ook interessant is dat gebruikers een beoordeling kunnen geven of zelfs een recensie over een boek kunnen schrijven.

Ik denk dat een link naar LibraryThing niet mag ontbreken in een bibliotheekwebsite. Hoe vaak komen we aan de balie geen leners tegen die teleurgesteld zijn omdat hun uitleengeschiedenis niet wordt bijgehouden. Voortaan kunnen we hen verwijzen naar LibraryThing, waar ze zelf hun gelezen boeken kunnen opslaan.